Wat is ASAT / ALAT ratio?
De ASAT/ALAT-ratio — ook wel De Ritis-ratio — is de verhouding tussen de waarden van twee leverenzymen die elk een iets ander weefselprofiel hebben. ASAT zit in zowel lever als spieren (en hart), terwijl ALAT selectiever voor leverweefsel is. De ratio is daarmee een aanvullend hulpmiddel om te onderscheiden of een stijging van leverenzymen primair leveroorsprong heeft of mede door spieren wordt verklaard. De ratio is uitsluitend zinvol wanneer ASAT of ALAT afwijkend zijn — bij normale absolute waarden van beide enzymen is de ratio niet informatief. Ze is ook een hulpmiddel, geen diagnose: absolute waarden, Gamma-GT, bilirubine, ALP en klinische context blijven leidend bij het interpreteren van leverenzymen.
Waarom is ASAT / ALAT ratio relevant?
Klassiek wordt een ASAT/ALAT-ratio onder 1 geassocieerd met niet-alcoholische leveraandoeningen en leefstijlgerelateerde leverbelasting, terwijl een ratio boven 2 traditioneel is gelinkt aan alcoholische leverziekte. In de praktijk is die scheidslijn vager dan vroeger gedacht: recente intensieve training, spierblessures en bepaalde spiermyopathieën kunnen ASAT sterk optillen en de ratio boven 1 brengen zonder dat de lever betrokken is. Voor een zinvol gebruik van de ratio tel je haar altijd op bij het bredere leverenzympatroon. Een ratio boven 2 bij sterk verhoogde absolute waarden van ASAT en ALAT samen met verhoogd Gamma-GT én bij iemand die regelmatig alcohol drinkt, geeft meer betekenis aan een vermoeden van alcoholische leverziekte dan dezelfde ratio alleen bij iemand die de dag ervoor een marathon heeft gelopen.
ASAT / ALAT ratio te hoog of te laag — wat betekent het?
Beoordeel de ratio pas als ASAT of ALAT buiten het referentiebereik vallen. Controleer of recente training, spierschade of spierziekten ASAT kunstmatig optillen — in dat geval is de ratio weinig informatief voor de lever. Gamma-GT is een nuttige aanvullende marker: bij leveroorsprong stijgt Gamma-GT mee, bij puur spieroorsprong blijft het vrijwel normaal. De ratio is geen vervanger voor een volledig leverenzymprofiel. Gebruik haar als één puzzelstuk naast ALAT, Gamma-GT, bilirubine, ALP en het klinische verhaal. Een ratio die herhaaldelijk boven 2 uitkomt bij verhoogde leverenzymen — zeker in combinatie met andere levermarkers — verdient medische aandacht en mogelijk beeldvorming of aanvullende bloedtests.
Alleen educatieve informatie — geen medisch advies. Raadpleeg een zorgprofessional voor klinische beslissingen.
Lees meer over onze wetenschappelijke aanpak →