Globuline

Je bloed vervoert tientallen eiwitten, en die vallen in twee groepen. Albumine, ruim de helft, maakt je lever: het houdt vocht in de vaten en vervoert hormonen, vetzuren en medicijnen. Alles wat geen albumine is heet samen globuline, en dat is een bont gezelschap: transporteiwitten zoals transferrine voor ijzer en de eiwitten die schildklierhormoon en geslachtshormonen binden, stollingseiwitten, de eiwitten die bij een ontsteking oplopen, en de antistoffen, de immunoglobulinen, die je afweer maakt en die het grootste deel uitmaken. Globuline wordt niet apart gemeten. Je totaal eiwit en je albumine worden bepaald, en het verschil is de globulinefractie. Dat heeft een gevolg: elke beweging in het totaal die niet uit albumine komt, komt in globuline terecht, en het getal zegt niet welk van de tientallen eiwitten het was. Wie dat wil weten, laat een eiwitspectrum maken, dat de fractie uitsplitst in alfa, bèta en gamma, of laat de antistoffen apart meten als IgG, IgA en IgM. Je rapport drukt globuline af in g/L, of je rekent het zelf uit met de calculator op deze pagina. Omdat het een aftreksom is, publiceert geen enkel lab er een band voor; gerekend uit het midden van de banden voor totaal eiwit en albumine komt een gezonde volwassene uit rond de 26,5 tot 33,5 g/L. Wie normaal drinkt en geen ontsteking heeft, zit daar meestal in.

Albumine en globuline komen uit verschillende hoeken van je lichaam. Albumine maakt je lever; het grootste deel van de globulinen maakt je afweer. De splitsing laat daarom zien welke kant beweegt, en dat is precies wat het totaal eiwit verzwijgt: een normaal totaal kan een dalend albumine verbergen dat door een stijgend globuline wordt opgevuld, het beeld van een langdurige ontsteking of een leverziekte. De tweede reden is dat een hoog globuline een van de weinige aanwijzingen in gewoon bloed is voor een ontsteking of infectie die al maanden sluimert, of voor een lever die littekens vormt en waarbij de antistoffen oplopen. Zelden is de reden een enkele cellijn in het beenmerg die één afwijkend eiwit in grote hoeveelheden maakt, en dan is het eiwitspectrum de test die het laat zien. De eerlijke beperking is dat globuline een grof getal is. Het reageert het sterkst op hoe geconcentreerd je bloed die ochtend was: uitgedroogd naar de afname komen tilt het op, veel drinken drukt het, en dat is verreweg de gewoonste verklaring voor een uitschieter. Een band is er niet, dus je eigen verloop is het ijkpunt, en de betekenis zit in wat albumine en totaal eiwit ernaast doen.

Een laag globuline betekent meestal dat je bloed verdund was. De gewoonste verklaring eerst: verdunning door vocht, na veel drinken, een infuus of in de zwangerschap, waarbij albumine en totaal eiwit even hard zakken; eiwitverlies via de nieren, waarbij vooral de kleinere globulinen samen met albumine weglekken en de urine schuimt; en zelden een afweer die te weinig antistoffen maakt, aangeboren of door medicijnen, met als kenmerk steeds terugkerende infecties. Een laag globuline bij een normaal albumine is bijna altijd onschuldig. Een hoog globuline betekent een geconcentreerd monster of meer eiwit van de afweer. Meestal ligt het aan het eerste en zelden aan het laatste: uitdroging, waarbij albumine even hard meestijgt en de verhouding gelijk blijft; een langdurige ontsteking of infectie, waarbij de afweer maandenlang antistoffen en ontstekingseiwitten maakt en albumine juist zakt; een chronische leverziekte, waarbij de antistoffen oplopen omdat de lever ze minder wegvangt; en zelden een afwijkend eiwit uit één cellijn in het beenmerg, dat op een eiwitspectrum als een piek te zien is. Zet globuline naast albumine en totaal eiwit, want de vraag is welke helft bewoog, naast CRP en BSE, die laten zien of er een ontsteking speelt, en naast de albumine/globuline-ratio, die los van je vochtbalans zegt hoe de twee zich verhouden.