IgA

Wat is IgA?

Antistoffen komen in vijf soorten, en IgA is de soort die je lichaam naar buiten stuurt. Het wordt gemaakt door afweercellen vlak onder je slijmvliezen en uitgescheiden in de laag slijm op je darmwand, in je luchtwegen, in speeksel, tranen en moedermelk. Daar vangt het bacteriën en virussen af voordat ze je weefsel binnenkomen: een grenswacht, waar IgG in het bloed de binnenlandse politie is. Een deel van het IgA circuleert ook in het bloed, en dat deel is wat deze bepaling meet. Het is een optelsom van al je IgA, ongeacht waartegen het gericht is; dat is iets anders dan een IgA-antistof tegen één doelwit, zoals de coeliakietest, die IgA tegen een darmenzym meet en eigen getallen heeft. Op je uitslag staat IgA in g/L. Normaal is voor een volwassene 0,7 tot 3,5 g/L, waar de labs elkaar overlappen; het bereik loopt in de tienerjaren nog op en verschilt per lab iets aan beide kanten.

Waarom is IgA relevant?

IgA wordt om twee redenen gemeten, en de eerste is de coeliakietest. Die test meet een IgA-antistof, en wie zelf weinig of geen IgA maakt, test daarop altijd negatief, ook met coeliakie. Daarom hoort het totale IgA standaard naast de coeliakietest: het zegt of de test überhaupt iets kon meten. Een IgA-tekort komt bij ongeveer een op de zeshonderd mensen voor, en juist die mensen hebben een verhoogde kans op coeliakie. De tweede reden is de afweer zelf. Een IgA-tekort is het meest voorkomende aangeboren afweertekort, en de meeste mensen merken er niets van; een deel heeft vaker luchtweg- en darminfecties, allergieën of auto-immuunziekten. Wie steeds opnieuw verkouden is of bijholteontstekingen heeft, laat IgA vaak samen met IgG en IgM bepalen om te zien of de afweer compleet is. Een hoog IgA heeft weinig met de afweer te maken en veel met langdurige prikkeling. Alcohol is de bekendste oorzaak: de lever ruimt IgA op, en bij veel drinken en bij een vervette of zieke lever stapelt het zich op. Chronische infecties en ontstekingen, van de darm, de luchtwegen of het tandvlees, doen hetzelfde. Voor wie gezond wil blijven is een hoog IgA daarmee vaker een vraag over alcohol en lever dan over de afweer.

Normaalwaarden IgA

De band hierboven is waar de labs elkaar overlappen; het bereik op je eigen uitslag kan iets ruimer zijn, en er is geen landelijke normaalwaarde. Bij coeliakieonderzoek hoort het totale IgA standaard naast de coeliakietest: wie te weinig IgA maakt, test daarop altijd negatief en heeft juist een verhoogde kans op coeliakie. Eén lab voert het totale IgA niet en publiceert alleen IgA-testen tegen afzonderlijke doelwitten.

IgA te hoog of te laag: wat betekent het?

Een hoog IgA komt in volgorde van hoe vaak het voorkomt door: veel alcohol en een vervette of zieke lever, een langdurige infectie of ontsteking van darm, luchtwegen of tandvlees, auto-immuunziekten zoals reumatoïde artritis, en zelden een nierziekte die op IgA berust of een woekering van de cellen die IgA maken. Bij een hoge waarde zijn de leverwaarden en je alcoholgebruik de eerste blik, en een ontsteking die je kent de tweede. Een laag IgA is meestal aangeboren en onschuldig: een IgA-tekort waar je niets van merkt, dat wel maakt dat de coeliakietest bij jou een andere aanpak vraagt. Een deel van de mensen met een tekort heeft vaker infecties of allergieën. Zeldzamer is een laag IgA verworven: door medicijnen die de afweer onderdrukken, door eiwitverlies via de nieren of de darm, of als onderdeel van een breder afweertekort waarbij ook IgG laag is. Wat je eraan doet: een aangeboren tekort is niet te verhelpen en hoeft meestal niets, behalve weten dat je het hebt. Een hoog IgA door alcohol daalt als het drinken stopt en de lever herstelt; bij een chronische ontsteking daalt het als die tot rust komt. Voor de slijmvliesafweer in het algemeen tellen slaap, niet roken en een gezonde darm meer dan welk supplement ook. Lees IgA naast IgG en IgM, de andere twee grote antistofklassen, naast de leverwaarden bij een hoge waarde, en altijd naast de coeliakietest als die is gedaan.

Hoe verloopt het bloedonderzoek voor IgA?

Verwijzing

Niet nodig. Vraag om het totale IgA, want er bestaan ook IgA-testen tegen één doelwit, zoals de coeliakietest, met eigen getallen.

Nuchter zijn

Niet nodig.

De afname

Eén buisje bloed uit een ader in je arm, meestal samen met IgG en IgM, en bij coeliakieonderzoek met de coeliakietest.

De uitslag

Eén getal in g/L. Meestal binnen een paar dagen beschikbaar.

Herhalen

Een aangeboren tekort verandert niet en hoeft niet gevolgd te worden. Een hoog IgA door alcohol of ontsteking na een paar maanden opnieuw, als de oorzaak is aangepakt.

Waar prikken

Prikken kan op 250+ locaties bij jou in de buurt, zonder verwijzing. Bekijk de locaties

Alleen educatieve informatie, geen medisch advies. Raadpleeg een zorgprofessional voor klinische beslissingen.