Vitamine D-tekort
Een vitamine D-tekort betekent dat je lichaam te weinig vitamine D heeft voor sterke botten en goed werkende spieren. Meestal merk je er niets van. Eén waarde in je bloed laat zien hoe het staat: vitamine D. Aan het eind van de winter is die bij veel mensen het laagst.
Wat zijn de symptomen van een vitamine D-tekort?
Hoe sterk is het bewijs?
- sterk
- Staat in de Nederlandse richtlijn, of is in meerdere vergelijkende onderzoeken bevestigd.
- redelijk
- Komt uit één vergelijkend onderzoek, een internationale richtlijn of een overzicht van onderzoek.
- beperkt
- Het onderzoek wijst niet één kant op.
Stand van het bewijs: oktober 2026. Nieuw onderzoek kan dit verschuiven.
Deze klachten zijn ook beschreven bij een trage schildklier, een testosterontekort.
Een licht of matig vitamine D-tekort geeft meestal helemaal geen klachten: je merkt het pas bij een ernstig, langdurig tekort, en dan vooral in spieren en botten.
Geen van deze klachten hoort alleen bij een vitamine D-tekort, en een meting verklaart geen klacht: de duiding en de diagnose horen bij je huisarts. De klachtenlijst volgt het Voedingscentrum, Thuisarts.nl en onderzoek naar een ernstig tekort.
Vaak genoemd, niet bevestigd
Deze verbanden kom je overal tegen. We zetten ze er bewust bij, met wat het onderzoek er wél over laat zien.
- Vermoeidheidniet bevestigd
Thuisarts: moe zijn komt niet door een tekort. Dat extra vitamine D helpt, is niet aangetoond.
- Somberheid in de wintermaandenniet bevestigd
Thuisarts: depressie komt niet door een tekort. Een jaar extra vitamine D hielp niet.
Wanneer is je vitamine D te laag?
Normaal:
50 tot 130 nmol/L
Vul je waarde in zoals hij op je resultaten staat. Bereik voor volwassenen.
Nog geen waarde? Zo laat je het meten
Hoe vul je een vitamine D-tekort aan?
Elke dag even naar buiten
Vette vis, halvarine en eieren
Hier zit vitamine D in
- Vette vis
- Haring
- Zalm
- Halvarine en bakvet
- Halvarine
- Margarine
- Bakvet
- EierenMinder dan vette vis.
10 microgram per dag
20 microgram per dag
Aanvullen in overleg
De adviezen volgen het Voedingscentrum.
Wat is de oorzaak van een vitamine D-tekort?
Te weinig zonlicht
Meest voorkomend
Te weinig zonlicht
Meest voorkomend- Vooral binnen werken of weinig buitenkomen
- Een donkere huidskleur, die op deze breedtegraad minder aanmaakt
- Bedekkende kleding
Verminderde aanmaak en opname
Verminderde aanmaak en opname
- Vanaf ongeveer 70 jaar maakt de huid structureel minder aan
- Overgewicht, waarbij vitamine D in vetweefsel opgeslagen blijft
- Darmaandoeningen die de vetopname remmen
Verhoogde behoefte
Verhoogde behoefte
- Zwangerschap en borstvoeding
Zo laat je een vitamine D-tekort meten
Elke waarde hieronder heeft een eigen pagina: wat normaal is, en wat jouw waarde betekent.
| Waarde | Wat het laat zien | Wijst hierop bij |
|---|---|---|
| Vitamine Dbepalend | De opslagvorm 25-OH-vitamine D. De voorraadmeter waar de leeftijdsgrens op leest. | laag |
En 2 waarden die het beeld afmaken
| Waarde | Wat het laat zien | Wijst hierop bij |
|---|---|---|
| Calcium | De kalkhuishouding die vitamine D aanstuurt. Meestal pas afwijkend bij een lang bestaand tekort. | afwijkend |
| Gecorrigeerd calcium | Hetzelfde calcium, gecorrigeerd voor het eiwit dat het vervoert. De eerlijkere van de twee. | afwijkend |
- De uitgebreide test (€229, losse test) meet de waarden op deze pagina.
- Je prikt altijd nuchter: vanaf middernacht niets meer eten of drinken, alleen water. Afspraken zijn er daarom in de ochtend, tot 12:00 uur.
- Prikken kan op 600+ locaties bij jou in de buurt, zonder verwijzing. Bekijk de locaties
- Resultaten binnen 24 uur na analyse, in de app.
Wat is een vitamine D-tekort?
Vitamine D is eerder een hormoon dan een vitamine: de huid maakt het zelf, op zonlicht, en het lichaam zet het om in een opslagvorm die in het bloed te meten is als 25-hydroxyvitamine D. Die voorraad regelt hoeveel calcium de darm opneemt en hoe stevig bot en spier blijven. Wie weinig buiten komt, een donkere huid heeft of bedekkende kleding draagt, maakt structureel minder aan; boven de zeventig doet de huid het sowieso rustiger aan, en bij overgewicht verdwijnt een deel van de voorraad in het vetweefsel. De voeding dekt het verschil maar voor een klein deel: vette vis, eieren en de margarine en halvarine waaraan het in Nederland wordt toegevoegd. Boven de vijftigste breedtegraad, en daar ligt heel Nederland, staat de zon in de wintermaanden te laag om de huid iets te laten maken, dus de voorraad die je in de zomer opbouwt moet de winter door. De uitkomst lezen vraagt twee dingen die de meeste tabellen niet vertellen. Ten eerste de leeftijd: onder 30 nmol/L is het voor iedereen een tekort, maar vanaf 70 jaar geldt onder 50 al als tekort, omdat botten en spieren dan meer nodig hebben. Ten tweede het seizoen: de voorraad is aan het eind van de winter op zijn laagst en aan het eind van de zomer op zijn hoogst, dus dezelfde waarde betekent in maart iets anders dan in september.
Waarmee wordt een vitamine D-tekort verward?
Steeds met de ene waarde die de twee uit elkaar houdt.
Dezelfde vermoeidheid, een andere voorraad. De ferritine wijst de ijzerroute aan; de 25-OH-waarde de vitamine D-route. Ze sluiten elkaar niet uit en worden daarom vaak samen gemeten.
Ook hier moeheid, spierklachten en somberheid. De TSH houdt de twee uit elkaar: die hoort bij de schildklier en beweegt niet mee met vitamine D.
Vermoeidheid met bleekheid past eerder bij een laag hemoglobine dan bij een lage vitamine D. Het bloedbeeld beslist.
Veelgestelde vragen
Onder 30 nmol/L is het voor iedereen een tekort, en vanaf 70 jaar schuift de lat op en geldt onder 50 al als tekort, omdat botten en spieren dan meer nodig hebben. Daartussen heet de voorraad onvoldoende: geen alarm, wel het bereik waarin een dagelijks supplement zin heeft. Boven de 50 zit iedereen goed.
Bronnen 6
- 1.Gezondheidsraad, Evaluatie van de voedingsnormen voor vitamine D. 2012. gezondheidsraad.nl
- 2.Voedingscentrum, Vitamine D. 2026. voedingscentrum.nl
- 3.Huisarts & Wetenschap, Onvoldoende bewijs dat vitamine D bij moeheid helpt. 2019. henw.org
- 4.Huisarts & Wetenschap, Vitamine D-suppletie bij ouderen heeft geen effect op depressie. 2019. henw.org
- 5.Thuisarts.nl, Heb ik extra vitamine D nodig?. 2026. thuisarts.nl
- 6.Bhan e.a., osteomalacie door een tekort aan vitamine D, Endocrinology and Metabolism Clinics of North America. 2010. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Was dit wat je zocht?
Delen
Deze pagina legt uit wat je resultaten betekenen. Het is geen diagnose en geen behandeladvies. Overleg bij klachten of een afwijkende waarde met je huisarts.
Lees meer over onze wetenschappelijke aanpak