Magnesium

Wat is magnesium?

Magnesium is de stille helper van je stofwisseling. Meer dan driehonderd enzymen hebben het nodig, van de enzymen die energie maken uit voedsel tot de enzymen die je DNA kopiëren en je spieren laten ontspannen na een samentrekking. Het houdt de kaliumkanalen in je cellen dicht, laat je bijschildklieren PTH afgeven en laat je hart in een regelmatig ritme kloppen. Van al het magnesium in je lichaam zit ongeveer zestig procent in je botten, bijna al de rest in je cellen, en maar één procent in je bloed. Dat ene procent is wat de bepaling meet, en dat is de beperking van deze waarde. Je lichaam houdt het bloedmagnesium op peil door het uit de botten en de cellen te halen, dus de bloedwaarde blijft lang normaal terwijl de voorraad in het weefsel al slinkt. Een lage bloedwaarde betekent daardoor dat het tekort al een tijd bestaat, en een normale waarde sluit een tekort niet uit. De nieren regelen de afvoer: ze houden magnesium vast als er weinig is en scheiden het uit als er veel is, en alles wat die regeling verstoort, verschuift de waarde. Op je uitslag staat magnesium in mmol/L. Normaal is ongeveer 0,73 tot 0,98 mmol/L voor een man en 0,77 tot 0,98 mmol/L voor een vrouw, waar de labs elkaar overlappen. Onder de 0,4 mmol/L en boven de 3,0 mmol/L wordt de aanvrager dezelfde dag gebeld, omdat het hartritme dan in gevaar kan komen.

Waarom is magnesium relevant?

Magnesium is de waarde die je leest als kalium of calcium laag blijven terwijl je ze aanvult. Zonder magnesium lekken de nieren kalium weg en geven de bijschildklieren geen PTH af, dus een laag kalium en een laag calcium herstellen pas als het magnesium is aangevuld. Wie plaspillen, maagzuurremmers of veel alcohol gebruikt, verliest magnesium via de nieren of neemt het niet op, en dat is de gewoonste reden dat een laag kalium of calcium niet wil bijtrekken. Voor wie gezond is en sport, is magnesium interessanter dan de bloedwaarde laat zien. Spierkrampen, oogleden die trillen, slecht slapen en een hart dat overslaat zijn de klachten van een tekort in het weefsel, en die kunnen er zijn bij een normale bloedwaarde. Een voeding met weinig noten, zaden, peulvruchten, volkoren en groene groente en veel bewerkt voedsel levert minder magnesium dan het lichaam nodig heeft, en zweet voert het af. Een ruime inname uit voeding hangt samen met een lagere bloeddruk, een betere bloedsuiker en minder hart- en vaatziekten, en dat is een effect van de voorraad in de cellen, niet van het getal in je bloed. De bovenkant is bijna altijd de nieren. Gezonde nieren scheiden elk overschot uit, dus een hoog magnesium betekent dat ze dat niet meer kunnen, of dat er via medicijnen zoals magnesiumhoudende laxeermiddelen of maagzuurbinders meer binnenkomt dan ze aankunnen. Een magnesiumsupplement tilt de bloedwaarde bij gezonde nieren nauwelijks op.

Normaalwaarden magnesium

Belangrijker dan de marge tussen labs is wat deze bepaling meet: in je bloed zit ongeveer één procent van al het magnesium in je lichaam, de rest zit in je botten en in je cellen. Je lichaam houdt de bloedwaarde op peil door het uit die voorraad te halen, dus een normale waarde sluit een tekort in het weefsel niet uit en een lage waarde betekent dat het tekort al een tijd bestaat. Een laag kalium of calcium dat niet wil herstellen is vaak de eerste aanwijzing.

Magnesium te hoog of te laag: wat betekent het?

Een laag magnesium betekent bijna altijd verlies of een slechte opname, en zelden te weinig voeding alleen. Meestal ligt het aan het eerste en zelden aan het laatste: maagzuurremmers, die bij langdurig gebruik de opname in de darm blokkeren; plaspillen, die de nieren magnesium laten lozen; en alcohol, dat de nieren magnesium laat uitscheiden en de voeding vaak eenzijdig maakt. Daarna komen langdurige diarree of een darmziekte, en een slecht ingestelde diabetes, waarbij de nieren met de suiker ook magnesium kwijtraken. De klachten zijn krampen, trillingen, moeheid en een hart dat overslaat, en een laag kalium of calcium dat niet wil herstellen is vaak de eerste aanwijzing. Een hoog magnesium betekent dat de nieren het niet kwijtraken. Bij nieren die minder filteren stapelt magnesium op, zeker als er magnesiumhoudende laxeermiddelen, maagzuurbinders of supplementen bij komen. Bij gezonde nieren is een hoge waarde zeldzaam, en dan meestal een kwestie van uitdroging of een buis waarin de rode cellen kapotgingen. Boven de 3,0 mmol/L worden de spieren slap en het hart traag, en dat hoort dezelfde dag beoordeeld te worden. Wat je eraan doet: bij een laag magnesium is voeding de eerste stap, met noten, zaden, peulvruchten, volkoren, groene bladgroente, cacao en mineraalwater, en minder alcohol. Is de waarde echt laag of blijft een kalium of calcium laag, dan is een supplement de weg; magnesiumcitraat of -glycinaat neem je beter op dan het goedkopere oxide, en veel in één keer geeft diarree, dus verdeel het over de dag. Bij maagzuurremmers of plaspillen is de vraag of het middel nodig blijft, en dat bespreek je met wie het voorschreef. Bij een hoog magnesium door medicijnen stop je ermee, en bij nieren die minder werken hoort het bij de waarden die een nierarts volgt. Magnesium hoort altijd naast kalium en calcium, want die herstellen niet zolang het magnesium laag is, naast creatinine en de eGFR, die zeggen of de nieren het kwijt kunnen, en naast je klachten en je voeding, want een normale bloedwaarde sluit een tekort in het weefsel niet uit.

Hoe verloopt het bloedonderzoek voor magnesium?

Verwijzing

Niet nodig. Je kunt magnesium zelf laten meten, het liefst met kalium, calcium en creatinine erbij.

Nuchter zijn

Niet nodig; de bloedwaarde beweegt nauwelijks met een maaltijd. Sla een magnesiumsupplement op de dag van de prik over.

Wanneer

Niet direct na een zware training of een dag flink zweten, en niet tijdens diarree, als je je gewone niveau wilt weten.

De afname

Eén buisje bloed uit een ader in je arm, met een losse stuwband en een ontspannen hand, want kapotte rode cellen laten magnesium vrij en tillen de waarde op.

Herhalen

Drie maanden na het starten van een supplement of het stoppen van een maagzuurremmer, om te zien of de waarde herstelt. Wie plaspillen of maagzuurremmers blijft gebruiken, meet eens per jaar.

Welke test

Magnesium zit in de uitgebreide meting (€229) en in core.

Waar prikken

Prikken kan op 250+ locaties bij jou in de buurt, zonder verwijzing. Bekijk de locaties

Alleen educatieve informatie, geen medisch advies. Raadpleeg een zorgprofessional voor klinische beslissingen.