Wat is LH?
LH, luteïniserend hormoon, komt uit dezelfde klier als FSH, de hypofyse, en werkt op dezelfde organen. Waar FSH de eiblaasjes laat rijpen, geeft LH het startsein: als het rijpende blaasje genoeg oestradiol maakt, geeft de hypofyse in één klap een grote hoeveelheid LH af, en ongeveer een etmaal later springt de eicel. Die piek duurt een dag of twee, en het is die piek die een ovulatietest in de urine opvangt. Daarna zet LH het lege blaasje om in het gele lichaam, dat progesteron maakt. Bij mannen is LH het hormoon dat de teelballen aanzet tot het maken van testosteron. Ook hier werkt een thermostaat: is er genoeg testosteron, dan geeft de hypofyse minder LH; is er te weinig, dan meer. Daarom vertelt LH bij een laag testosteron waar het probleem zit: een hoog LH betekent teelballen die niet meer leveren, een laag LH betekent hersenen die niet vragen. Op je uitslag staat LH in U/l, bij vrouwen met een bereik per cyclusfase, waarvan de piek rond de eisprong een veelvoud hoger ligt dan de rest, en bij mannen met één bereik. Zonder cyclusdag is een LH-waarde bij vrouwen niet te lezen: dezelfde waarde is midden in de piek gewoon en een week later te hoog.
Waarom is LH relevant?
LH is het hormoon van het moment. Voor wie zwanger wil worden is de LH-piek het venster: de eisprong volgt binnen een tot twee dagen, en dat is precies wat een ovulatietest meet. Voor wie de cyclus wil begrijpen, laat LH samen met FSH zien of de hersenen de eierstokken normaal aansturen. Twee patronen zijn de moeite waard om te kennen. Bij PCOS staat LH vaak verhoogd terwijl FSH normaal blijft, en die scheve verhouding hoort bij de uitblijvende eisprong, de hogere androgenen en de insulineresistentie die dat syndroom kenmerken; afvallen rond de buik en minder suiker en snelle koolhydraten zijn daar de knoppen. Bij te weinig eten, veel trainen, snel afvallen of aanhoudende stress gebeurt het omgekeerde: LH en FSH zakken samen weg, de eisprong blijft uit en oestradiol daalt. De menstruatie stopt of wordt onregelmatig, en dat is bij een sportieve vrouw geen fitheid maar een tekort. Bij mannen is LH de waarde die een laag testosteron leesbaar maakt. Laag testosteron met een laag LH is bijna altijd de aansturing: overgewicht, slaapapneu, langdurige stress, sommige medicijnen, en anabole steroïden, die de hypofyse stilzetten. Laag testosteron met een hoog LH zijn teelballen die minder maken, met de leeftijd of na schade. Het eerste is meestal met leefstijl te keren, het tweede niet, en LH is het getal dat de twee uit elkaar houdt. Voor het vaststellen van de overgang is LH, net als FSH, minder geschikt dan het lijkt: het schommelt in de jaren ervoor, en de overgang wordt op klachten en het uitblijven van de menstruatie vastgesteld.
Normaalwaarden LH
Wat naast het getal meeweegt:
- Je cyclusdag: midden in de piek is dezelfde waarde gewoon en een week later te hoog
- FSH, dat uit dezelfde klier komt: bij PCOS staat LH hoger dan FSH, bij energietekort zakken ze samen
- Oestradiol, en een week na de eisprong progesteron, dat laat zien of de eisprong ook geweest is
- Anticonceptie, die de LH-piek onderdrukt
- Je energiebalans: eten, trainingsuren, gewichtsverlies en stress
- Bij mannen: testosteron ernaast, en het tijdstip, want LH is 's ochtends het stabielst
De banden hierboven zijn waar de labs elkaar overlappen; het bereik op je eigen uitslag kan ruimer zijn, vooral rond de eisprong, en er is geen landelijke normaalwaarde. Eén lab publiceert voor LH geen bereik, dus de banden komen uit drie tabellen. De overgang wordt niet op LH vastgesteld. Kies de fase die op jou slaat.
Wat Nederlandse labs hanteren
Drie labs publiceren voor LH een referentiewaarde, en ze doen dat niet per leeftijd maar per cyclusfase. Star-shl publiceert voor LH geen referentiewaarde, dus deze pagina legt drie tabellen naast elkaar in plaats van vier. Rond de eisprong lopen ze het verst uiteen. Unilabs laat die fase, die het Mid.cyclus noemt, beginnen op 7,6 U/l, Certe op 14 en Clinical Diagnostics pas op 19,2: de vloer van het ene lab ligt op meer dan het dubbele van die van het andere, terwijl hun plafonds met 89,1, 95,6 en 103,0 juist dicht bij elkaar liggen. In de andere fasen zitten ze dichter op elkaar. Waar de drie labs elkaar overlappen loopt de folliculaire fase van 2,4 tot 10,9 U/l, de luteale fase van 1,2 tot 11,4 en de postmenopauzale band van 10,9 tot 58,5. Bij mannen blijft 1,7 tot 8,6 U/l over.
2,4 – 10,9U/l
Tussen 1,8 en 2,4 en tussen 10,9 en 12,6 verschilt het per lab, omdat elk lab zijn grenzen op zijn eigen methode en populatie legt. Boven 12,6 noemt elk lab het afwijkend.
Alle leeftijden, per lab
| Laboratorium | Groep | Referentiewaarde |
|---|---|---|
| Unilabs(Saltro, Medlon, SHO, Atalmedial)2026 | Folliculaire fase (vanaf 14 jaar) | 1,8–11,8 U/l |
| Mid-cyclus (vanaf 14 jaar) | 7,6–89,1 U/l | |
| Luteale fase (vanaf 14 jaar) | 0,6–14,0 U/l | |
| Postmenopauzaal (vanaf 14 jaar) | 5,2–62,0 U/l | |
| Man vanaf 20 jaar | 0,6–12,1 U/l | |
| Certe2026 | Man (puberaal en postpuberaal) | 1,7–8,6 U/l |
| Vrouw folliculaire fase (dag 1–12) | 2,4–12,6 U/l | |
| Vrouw ovulatiepiek (dag 13–15) | 14–95,6 U/l | |
| Vrouw luteale fase (dag 16–28) | 1–11,4 U/l | |
| Vrouw postmenopauzaal | 7,7–58,5 U/l | |
| Clinical Diagnostics2026 | Man | 1,2–8,6 U/l |
| Vrouw folliculaire fase | 2,1–10,9 U/l | |
| Vrouw ovulatiepiek | 19,2–103,0 U/l | |
| Vrouw luteale fase | 1,2–12,9 U/l | |
| Vrouw postmenopauzaal | 10,9–58,6 U/l |
Elke band zoals het lab hem zelf publiceert, opgehaald in 2026, tenzij anders vermeld.
LH te hoog of te laag: wat betekent het?
Een hoog LH is bij vrouwen meestal timing: de piek rond de eisprong, of de jaren na de overgang, waarin LH net als FSH blijvend hoger staat. Daarbuiten is het meestal PCOS, met een LH dat hoger is dan het FSH ernaast. Bij mannen betekent een hoog LH teelballen die minder testosteron maken, zodat de hypofyse harder vraagt. Een laag LH is aan het begin en in de tweede helft van de cyclus het gewone beeld, en met de pil de bedoeling. Daarbuiten, samen met een laag FSH en oestradiol, wijst het naar de aansturing: energietekort, overtraining, snel afvallen of stress, en zelden de hypofyse zelf. Bij mannen is een laag LH met een laag testosteron de aansturing, en overgewicht, slaapapneu, stress, opioïden en anabole steroïden zijn de gewone oorzaken. Waar LH laag is door energietekort, is de knop de balans: meer eten, vooral koolhydraten en vet, minder trainingsuren, meer slaap, geen crashdieet; reken op maanden. Bij PCOS werken afvallen rond de buik en minder suiker, want insulineresistentie zit onder de scheve verhouding. Bij mannen met een laag LH werken afvallen, slaap en het staken van anabole steroïden; het herstel van de eigen aanmaak duurt na steroïden maanden tot meer dan een jaar. Een hoog LH door eierstokken of teelballen die niet meer reageren, is niet met leefstijl te keren. LH hoort altijd naast FSH, en bij vrouwen naast de cyclusdag en oestradiol; progesteron een week later laat zien of de eisprong ook echt geweest is. Bij mannen hoort testosteron ernaast. En prik bij vragen over de aansturing 's ochtends, want LH komt in pulsen vrij en is in de ochtend het stabielst.
Wat de waarde verlaagt
Aan het begin en in de tweede helft van de cyclus het ritme, met de pil de bedoeling, en daarbuiten de aansturing.
| Oorzaak | Hoe vaak |
|---|---|
| Vroeg in de cyclus gepriktAan het begin van de cyclus is LH laag en wacht de hypofyse op het sein van oestradiol; laag is dan het ritme zelf | Vaak |
| In de tweede helft van de cyclus gepriktNa de piek zakt LH terug en houden oestradiol en progesteron de hypofyse rustig | Vaak |
| Hormonale anticonceptieDe pil en de meeste andere hormonale anticonceptie onderdrukken de LH-piek, en daarmee de eisprong; het lage getal is dan de bedoeling | Vaak |
| Te weinig eten, te veel trainen of aanhoudende stressBij een energietekort zetten de hersenen de aansturing op een laag pitje; LH, FSH en oestradiol zakken samen en de cyclus valt uit. Bij mannen daalt dan het testosteron mee | Soms |
| Anabole steroïdenTestosteron van buiten zet de hypofyse stil; LH en FSH dalen en de eigen aanmaak van testosteron en zaadcellen valt weg | Zelden |
Wat de waarde verhoogt
De piek rond de eisprong, de jaren na de overgang, en daarbuiten PCOS of teelballen die minder maken.
| Oorzaak | Hoe vaak |
|---|---|
| De piek rond de eisprongHet startsein voor de eisprong, een veelvoud hoger dan de rest van de cyclus en een dag of twee lang; het is de piek die een ovulatietest opvangt | Vaak |
| Na de overgangDe eierstokken reageren niet meer en de hypofyse trekt blijvend harder; LH staat dan net als FSH hoger dan in de cyclus | Vaak |
| Polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS)LH staat hoger dan FSH, de eisprong blijft uit en de androgenen zijn hoger; insulineresistentie en buikvet zitten eronder | Soms |
| Teelballen die minder testosteron makenBij mannen: met de leeftijd of na schade leveren de teelballen minder, en de hypofyse vraagt harder; een hoog LH bij een laag testosteron | Zelden |
Hoe verloopt het bloedonderzoek voor LH?
- Verwijzing
- Niet nodig. Je kunt LH laten meten zonder tussenkomst van de huisarts.
- Nuchter zijn
- Niet nodig.
- Wanneer prikken
- Bij vragen over de aansturing van de cyclus aan het begin, dag 2 tot 5, samen met FSH en oestradiol; noteer de dag. Wie de eisprong zelf wil vangen, doet dat thuis met een ovulatietest, want de piek duurt maar een dag of twee. Bij mannen 's ochtends, samen met testosteron.
- De afname
- Eén buisje bloed uit een ader in je arm.
- De uitslag
- Eén getal in U/l, bij vrouwen met een bereik per cyclusfase; kies de fase die op jou slaat.
- Samen met
- FSH altijd, en bij vragen over de cyclus oestradiol en progesteron; bij mannen testosteron.
- Waar prikken
- Prikken kan op 350+ locaties bij jou in de buurt, zonder verwijzing. Bekijk de locaties
Veelgestelde vragen
Luteïniserend hormoon komt uit de hypofyse, een klier onder je hersenen. Bij vrouwen geeft een piek in LH het startsein voor de eisprong, ongeveer een etmaal ervoor, en zet het daarna het lege eiblaasje om in het gele lichaam dat progesteron maakt. Bij mannen zet LH de teelballen aan tot het maken van testosteron. Het wordt vrijwel altijd samen met FSH bepaald.
Gerelateerde bloedwaarden
Lees verder
Bronnen
- 1.Unilabs, Bepalingenklapper: LH. 2026. bepalingenklapper.nl
- 2.Certe, Bepalingenwijzer: LH. 2026. bepalingenwijzer.certe.nl
- 3.Clinical Diagnostics, Labgids: LH. 2026. clinicaldiagnostics.nl
- 4.LESA Laboratoriumdiagnostiek. 2026. richtlijnen.nhg.org
Alleen educatieve informatie, geen medisch advies. Raadpleeg een zorgprofessional voor klinische beslissingen.
Lees meer over onze wetenschappelijke aanpakDelen
