Tg-antistoffen

Je schildklier maakt hormoon door jodium in te bouwen in een groot eiwit, thyreoglobuline, en slaat dat eiwit op in kleine blaasjes tot het nodig is. Het is de voorraadkast van de schildklier. Bij auto-immuun schildklierziekte richt je afweer zich op de schildklier, en maakt ze antistoffen tegen wat ze daar tegenkomt: tegen het enzym TPO en tegen het opslageiwit thyreoglobuline. Tg-antistoffen zijn het tweede spoor van hetzelfde proces, en ze komen bijna altijd samen met TPO-antistoffen voor. Daarom voegen ze zelden iets toe. TPO-antistoffen zijn gevoeliger, bij meer mensen met Hashimoto aantoonbaar en bruikbaarder als maat voor de kans dat een schildklier trager wordt; een op de vijftig mensen met Hashimoto heeft alleen Tg-antistoffen, en voor hen zijn ze het enige spoor. Waar Tg-antistoffen een eigen rol hebben, is na een behandeling voor schildklierkanker: thyreoglobuline in het bloed is dan de maat voor overgebleven schildklierweefsel, en antistoffen ertegen verstoren die meting, dus worden ze er altijd naast bepaald. Op je uitslag staan Tg-antistoffen in IU/mL, en de grens verschilt per lab meer dan bij welke andere waarde ook: van 10 IU/mL bij de strengste labs tot 115 IU/mL bij het ruimste, omdat de testen niet op één schaal staan. Onder de grens op je eigen rapport heet de uitslag negatief, en dat is de gezonde uitkomst.

Tg-antistoffen zijn de waarde die je meestal niet nodig hebt, en dat is eerlijk gezegd de belangrijkste boodschap van deze pagina. Wie wil weten of een trage schildklier door auto-immuunziekte komt, heeft aan TSH, vrij T4 en TPO-antistoffen genoeg. Wie zonder klachten een positieve Tg-antistof vindt, heeft hetzelfde als bij TPO-antistoffen: een verhoogde kans dat de schildklier later trager wordt, en een reden om het TSH eens per jaar te meten, meer niet. Er zijn twee situaties waarin ze wel tellen. De eerste is de kleine groep met Hashimoto bij wie TPO-antistoffen niet aantoonbaar zijn: bij een hoog TSH zonder TPO-antistoffen laten Tg-antistoffen soms alsnog zien dat het een auto-immuunproces is. De tweede is de controle na schildklierkanker, waar thyreoglobuline in het bloed laat zien of er schildklierweefsel is achtergebleven of teruggekomen, en waar Tg-antistoffen die meting kunnen verstoren; daar horen ze bij elke controle, en daar telt ook de trend van de antistoffen zelf. En er is de valkuil van het getal. Omdat de grenzen meer dan tienvoudig verschillen, kan dezelfde uitslag bij het ene lab negatief heten en bij het andere positief, en zegt de hoogte boven de grens weinig. Wie zijn antistoffen wil volgen, laat ze steeds bij hetzelfde lab meten.

Een lage waarde bestaat hier niet als bevinding. Onder de grens op je eigen rapport heet de uitslag negatief: er waren geen antistoffen aantoonbaar, en dat is de gezonde uitkomst. Een negatieve uitslag zegt niets over je schildklierfunctie zelf; daar zijn TSH en vrij T4 voor. Een verhoogde waarde betekent dat je afweer zich op de schildklier richt, en dat is hetzelfde proces als bij TPO-antistoffen. Met een hoog TSH en een laag vrij T4 is het Hashimoto, en de behandeling is schildklierhormoon, met of zonder antistoffen. Met een normaal TSH is het een verhoogde kans op later, en dan meet je het TSH eens per jaar. In het jaar na een bevalling passen antistoffen bij een schildklierontsteking die meestal vanzelf herstelt. Na een behandeling voor schildklierkanker betekenen Tg-antistoffen dat de thyreoglobulinemeting niet te vertrouwen is, en dan volgt de arts de antistoffen zelf: zakken ze over de jaren, dan is dat gunstig, stijgen ze, dan is dat een reden voor verder onderzoek. Hoe hoog de waarde is, zegt buiten die situatie weinig, en een uitslag van het ene lab is niet te vergelijken met de grens van het andere. Lees Tg-antistoffen als paar met TPO-antistoffen, en allebei pas na TSH en vrij T4: die twee zeggen hoe je schildklier het op dit moment doet, en pas daarna voegt een antistof iets toe over het waarom.