Elke test, uitgelegd.

Totaal testosteron telt al het testosteron in je bloed op, het deel dat aan eiwit gebonden is en het vrije deel samen. Het is het hormoon dat spier, bot, zin en energie draagt, en een van de hormonen die het sterkst meebewegen met hoe je leeft.

SHBG, voluit sex hormone binding globulin, is het eiwit uit je lever dat testosteron en oestradiol in je bloed vasthoudt en daarmee bepaalt hoeveel ervan werkzaam overblijft. Het is ook een van de eerste waarden die insulineresistentie verraden.

Vrij testosteron is het deel van je testosteron dat niet aan eiwit gebonden is en dus zijn werk kan doen, berekend uit je totaal testosteron, je SHBG en je albumine. Het is het getal dat het best bij klachten past als het SHBG afwijkt.

De vrije androgeenindex is een rekensom: je totaal testosteron gedeeld door je SHBG, het eiwit dat testosteron bindt. De uitkomst schat hoeveel van je testosteron vrij is en dus werkt, en is vooral bij vrouwen met overbeharing, acne of een onregelmatige cyclus een bruikbaarder getal dan het totaal alleen.

LH, voluit luteïniserend hormoon, is het hormoon uit je hypofyse dat bij vrouwen het startsein geeft voor de eisprong en bij mannen de teelballen aanzet tot het maken van testosteron.

FSH, voluit follikelstimulerend hormoon, is het signaal waarmee je hersenen de eierstokken of de teelballen aan het werk zetten: laag als die goed reageren, hoog als ze minder reageren, en blijvend hoog na de overgang.

Oestradiol is het belangrijkste oestrogeen: bij vrouwen het hormoon dat de eerste helft van de cyclus draagt en bot, vaten en slijmvliezen gezond houdt, bij mannen een kleine hoeveelheid die uit testosteron ontstaat.

Prolactine is het hormoon uit je hypofyse dat de melkproductie na een bevalling op gang brengt en buiten die tijd als rem op je geslachtshormonen werkt: een verhoogde waarde onderdrukt LH en FSH, en daarmee de cyclus, de zin en het testosteron.