MCHC

Van de drie celwaarden die het bloedbeeld berekent, is MCHC de meest verfijnde: het hemoglobine gedeeld door het aandeel rode cellen, dus hoeveel zuurstofdrager er per liter cel zit. Het corrigeert MCH voor de celgrootte. Een grote cel met veel hemoglobine en een kleine cel met weinig kunnen dezelfde MCHC hebben; ze zijn allebei even vol voor hun formaat. Pas als de cel voor zijn grootte te weinig hemoglobine heeft, zakt de MCHC, en dat gebeurt bij een ijzertekort en bij thalassemie. Dat maakt MCHC de traagste en minst gevoelige van de celwaarden. Bij een ijzertekort zakken MCV en MCH samen, en de deling van de twee blijft lang staan; pas bij een tekort dat al even duurt, komen de cellen zo bleek in het bloed dat ook de concentratie zakt. Bij een B12- of foliumzuurtekort verandert MCHC helemaal niet, omdat de te grote cellen naar verhouding even vol zijn. Op je uitslag staat MCHC in mmol/L; internationaal in g/dL. Normaal is ongeveer 19 tot 22 mmol/L, gelijk voor mannen en vrouwen en op elke leeftijd. Er staat niet altijd een band bij. Een cel kan maar tot een bepaalde grens vol zitten, en dat is waarom een hoge MCHC zeldzaam is en meestal iets zegt over de meting.

MCHC is zelden de waarde waar je iets nieuws van leert, maar wel de waarde die een beeld bevestigt. Bij een ijzertekort dat al doorwerkt in de aanmaak, staan MCV en MCH laag; zakt de MCHC mee, dan is het tekort duidelijk en niet meer pril. Bij een B12- of foliumzuurtekort blijft de MCHC juist normaal terwijl MCH en MCV omhoog staan, en dat verschil helpt de twee soorten bloedarmoede uit elkaar te houden. Voor wie zijn ijzer aanvult, is MCHC de laatste van de celwaarden die herstelt, en dus een teken dat het beenmerg weer helemaal normale cellen maakt. De hoge kant is anders dan bij de andere celwaarden. Een rode cel kan maar tot een bepaalde grens met hemoglobine gevuld worden, dus een echt hoge MCHC komt vrijwel niet voor. Staat hij er toch, dan is dat negen van de tien keer een meetstoring: koude-antistoffen die de cellen in het buisje laten samenklonteren, veel vet in het bloed na een maaltijd, of een buisje dat gehemolyseerd is. Dat wordt meestal al bij de meting herkend, en een herhaling lost het op. De ene echte reden voor een hoge MCHC is de moeite van het kennen: erfelijke sferocytose, waarbij de cellen bolvormig zijn en daardoor dichter gevuld. Het gaat samen met een milde bloedarmoede, af en toe lichte geelzucht en een vergrote milt, loopt vaak in families, en is goed te hanteren zodra het bekend is.

Een lage MCHC betekent cellen die voor hun grootte te weinig hemoglobine bevatten. Van vaak naar zelden: een ijzertekort dat al even duurt, en dragerschap van thalassemie. In beide gevallen staan MCV en MCH ook laag; ferritine zegt welke van de twee het is. Een lage MCHC bij normale MCV en MCH is meestal een kwestie van afronding en zegt niets. Een hoge MCHC is meestal een meetstoring: koude-antistoffen, vet in het bloed of een gehemolyseerd buisje. Prik nuchter opnieuw, en de waarde staat meestal weer binnen de band. Blijft hij hoog, met een lichte bloedarmoede, af en toe geelzucht en veel reticulocyten, dan past dat bij erfelijke sferocytose, en dan hoort er onderzoek naar de celvorm bij. Leg MCHC altijd naast MCV, MCH en hemoglobine, en verder naast ferritine bij een lage waarde. Een losse licht afwijkende MCHC bij een verder normaal bloedbeeld vraagt om een herhaling, niet om een verklaring.