MCH

Een rode bloedcel is in wezen een zakje hemoglobine, en MCH is hoeveel er gemiddeld in elk zakje zit: het totale hemoglobine in je bloed gedeeld door het aantal rode cellen. Het is een berekende waarde die iets zegt over de aanmaak. Was er tijdens het maken van de cel genoeg ijzer, dan is hij goed gevuld; was er te weinig, dan komt hij bleek en licht in het bloed. Was er te weinig B12 of foliumzuur, dan is de cel te groot geworden en neemt hij naar verhouding meer hemoglobine mee. Daardoor loopt MCH bijna altijd gelijk op met MCV, de celgrootte: kleine cellen zijn ook bleke cellen, grote cellen zijn ook zwaar gevulde cellen. De twee vertellen hetzelfde verhaal, en MCH is daarbij vaak de gevoeligere van de twee, omdat de vulling bij een ijzertekort iets eerder zakt dan het volume. Net als MCV is het een gemiddelde over cellen die vier maanden meegaan, dus het beweegt langzaam. Op je uitslag staat MCH in fmol of in amol; internationaal in picogram, wat heel andere getallen geeft. Normaal is ongeveer 1,70 tot 2,10 fmol per cel. Er staat niet altijd een band bij, omdat MCV meestal al hetzelfde zegt.

MCH is de waarde die laat zien of je rode cellen goed gevuld zijn, en dat is bij ijzer de kern van de zaak. Een ijzertekort maakt cellen die bleker zijn, en MCH zakt daardoor vaak net iets eerder dan MCV en ruim voordat het hemoglobine onder de grens komt. Een MCH aan de lage kant met een ferritine aan de lage kant is een tekort dat al doorwerkt in de aanmaak, ook als het bloedbeeld verder nog normaal heet. Voor wie menstrueert, plantaardig eet of veel sport, is dat een vroeg signaal. De tweede reden is dat MCH laat zien of aanvullen aanslaat. Na het starten van ijzer maakt het beenmerg binnen dagen beter gevulde cellen, en in de weken erna kruipt het MCH omhoog terwijl de oude, bleke cellen worden afgebroken. Het is daarmee een goede maat om te volgen of de ijzertablet doet wat hij moet, samen met de reticulocyten en het hemoglobine. Aan de hoge kant vertelt MCH hetzelfde als MCV: een tekort aan B12 of foliumzuur, of alcohol. En bij kleine, bleke cellen met een normaal ferritine wijst het samen met een hoog aantal cellen naar dragerschap van thalassemie, wat geen ziekte is maar wel goed om te weten.

Een laag MCH betekent bleke, slecht gevulde cellen. In volgorde van hoe vaak het voorkomt: een ijzertekort, dragerschap van thalassemie, en zelden een chronische ziekte. Ferritine maakt het onderscheid: laag bij ijzertekort, normaal bij thalassemie. Een laag MCH bij een normaal hemoglobine is een tekort dat al in de aanmaak zit maar nog niet in het transport. Een hoog MCH betekent grote, zwaar gevulde cellen. In volgorde: een tekort aan vitamine B12 of foliumzuur, alcohol, en een trage schildklier. B12, foliumzuur en TSH zeg je met een prik; alcohol zeg je zelf. MCH en MCV horen hier samen omhoog te staan; staan ze dat niet, dan is het beeld gemengd en zegt RDW meer. Lees MCH altijd naast MCV, MCHC, hemoglobine en RDW, en verder naast ferritine bij een lage waarde en B12 en foliumzuur bij een hoge. Let op de eenheid, want fmol, amol en picogram geven heel andere getallen.